هيچ جامعه‌شناس و روانشناسي حكم به طلاق نمي‌دهد و نيز در هيچ آييني، طلاق رسمي پسنديده تلقي نشده است

اما هنگامي كه همه راه‌ها به تفاهم و پيوند ميان دو زوج بسته شده (اگرچه طلاق پيشتر رخ داده است)، به طلاق به‌عنوان فرجامين راه نگريسته مي‌شود؛ اما اين طلاق با همه اماها و اگرهايش، بيش از همه تاثيري آني بر فرزندان و آينده آنان دارد. به همين علت، به پدر و مادراني كه به هر دليل طلاق گرفته‌اند، گفته مي‌شود كه همچنان رابطه صميمانه و خوب خود را با فرزندان خويش حفظ كنند. مطلب حاضر به وظايف پدران و مادران در قبال فرزندان طلاق اشاره دارد.

مسئوليت والدين در بهترين شرايط هم سنگين است و درهنگام وقوع حادثه يا بحران انجام اين وظايف دشوارتر به‌نظر مي‌رسد.

در هنگام جدايي والدين ازيكديگر، زندگي خانواده دستخوش پاره‌اي بحران‌ها مي‌گردد با اين حال شايسته نيست كه والدين از انجام وظايف خود غافل شوند. تقسيم وظايف سرپرستي در خانواده‌هاي از هم پاشيده را در اصطلاح حضانت مشترك مي‌نامند. در اين نوع حضانت والدين بايد با وجود تمام مشكلات به‌طور مشترك همانند يك خانواده همكاري داشته باشند. ممكن است اين كارتا حدود زيادي غيرممكن به‌ نظر ‌آيد اما خواندن مطالب زير ممكن است تا حدودي شما را در انجام اين وظيفه خطير ياري دهد.

«ما تو را دوست داريم، جايت دركنار ما امن است. به خواسته هايت پاسخ مي‌دهيم و از تو مراقبت خواهيم كرد.» هنگامي كه كودكان در خانواده‌اي به دنيا مي‌‌آيند اين پيام‌هاي مهم به آنها داده مي‌شود. براي بچه‌ها طلاق به معني تغيير تمام چيزهايي است كه روزي به آنان ارزاني داشتيد. بنابراين تغيير بزرگترين تهديد براي كودكان در طول مراحل اوليه طلاق به شمار مي‌رود.

«حالا چه كسي از من مراقبت خواهد كرد؟ كجا زندگي خواهم كرد؟ آيا بايد مدرسه‌ام را تغييردهم، دوستانم را از دست خواهم داد؟»

اين تغييرات سؤالات زيادي در ذهن كودكتان به وجود مي‌آورد و باعث ايجاد احساسات منفي نظير: ترس، ناراحتي، ناامني و نگراني در او خواهد شد.

والدين كارن وبابي چهار ماه پيش تصميم گرفتند از هم جدا شوند. آنها اوايل هفته را با مادرشان سپري مي‌كنند، هنوز به همان مدرسه هميشگي مي‌روند و همان دوستان هميشگي خود را دارند. ولي از پنجشنبه تا يكشنبه عصر در خانه پدر خود كه كمتر از يك مايل با آنها فاصله دارد، مي‌مانند.

هر دو بچه‌ها تا حدودي با همسايه‌هاي پدرشان آشنا شده‌اند و تعدادي از دوستان مدرسه‌اي كارن در نزديكي خانه پدرش زندگي مي‌كنند. پدر و مادر هر دو به خوبي درك مي‌كنند اين دوره سختي براي همه آنان است و تمام تلاش خود را مي‌كنند تا حتي‌الامكان كمترين تغييرات را اعمال كنند. البته گاهي اوقات اين كار بسيار سخت مي‌شود اما آنها هر دو توافق كرده‌اند كه تمام تلاش خود را بكنند.

والدين جني هشت ماه پيش از هم جدا شدند. مادرش بلافاصله از استان محل زندگي آنها رفت و جني تا زماني كه پدرش خانه را فروخت وبه آپارتمان جديد نقل مكان كرد، با او زندگي مي‌كرد اما پس از اين او مجبور بود با مادرش زندگي كند، حالا او در مدرسه جديدي درس مي‌خواند كه مايل‌ها با خانه‌اش فاصله داشت. اگرچه جني هفته‌اي يكبار با پدرش تماس داشت ولي به ندرت او را مي‌ديد.

مادرش به او پيغام‌هايي مي‌داد كه جني بايد آنها را به پدرش منتقل مي‌كرد، پيغام‌هايي كه جني را بين والدينش قرارداده بود اين كار باعث شده بود تا پدرش عصباني شود و جني از اين وضعيت احساس ناراحتي مي‌كرد زيرا تغيير بزرگي در زندگي او رخ داده بود. او مجبور شده بود تا مدرسه اش، دوستان و پدرش را ترك كند و اين تغييرات دائما ادامه داشت. فكر كنيد جاي اين كودك بوديد، هنگامي كه همه نظرات شخصي خود را در رابطه با تغييرات زندگي‌اشان دارند، چه كسي بيش از اين كودك لطمه مي‌خورد؟ كدام كودك مي‌تواند با اين مشكلات كنار آيد؟

توصيه كلي ما اين است كه: هر چه تغييرات در سال اول كمتر باشد، بهتر است. اگر امكان دارد به نفع كودكتان است كه در همان خانه يا حداقل همان حوالي بمانيد و به همان مدرسه هميشگي برود. سعي كنيد تا همان قواعد و عاداتي را كه قبل از جدايي در خانه وجود داشته تغيير ندهيد. اين كار كمك مي‌كند تا فرزندانتان كمترين ضرر روحي را متحمل شوند. ممكن است نيازهاي عاطفي والدين در لحظات بحراني آنها را كوركند و از نيازهاي فرزندان خود غافل شوند.

اگرچه ممكن است والدين دچار چنين لحظاتي درز ندگي بشوند اما بايد به خاطر داشت كه آنها هنوز پدر و مادر هستند. هنگامي كه والدين به اين نكته توجه كنند كه طلاق براي كودكان نيز به معني تغيير است، مشكلاتي كه همراه با اين تغييرات پديد مي‌آيد كاهش پيدا كرده و كار والدين آسان‌تر خواهد شد.نكات زير باعث مي‌شود تا تغييرات براي كودكتان آسان‌ترشود:

1 - در مورد طلاق با فرزندانتان صحبت كنيد. به آنها بگوييد كه ديگر اين ازدواج نمي‌تواند ادامه پيدا كند و شما بايد از يكديگر جدا شويد. بچه‌ها ممكن است ابتدا سؤالاتي بپرسند يا دليل بخواهند و حتي به مخالفت با دلايل شما بپردازند.

2 - با كودكتان صادق باشيد. اطلاعاتي كه در مورد جدايي به آنها مي‌دهيد بايد ساده، خلاصه و مناسب سن آنها باشد. به آنها قول آشتي با همسرتان را ندهيد مگر اينكه احتمال آن زياد باشد.

3 - سعي كنيد حتي‌الامكان سال اول جدايي تغييري صورت نپذيرد. كودكتان را به همان پزشك، مدرسه يا همان مكان‌هاي تفريحي هميشگي ببريد. اغلب اوقات مدرسه مكان امني براي كودكاني است كه والدينشان از هم جدا شده‌اند.

4 - به كودكانتان اطمينان دهيد كه آنان را دوست داريد و هميشه والدين آنها باقي خواهيد ماند و تمام تلاش خود را براي آنها بكار خواهيد برد.

5 - به كودكانتان بگوييد كه حال دو خانه دارند، مراقب باشيد هيچگاه از واژه ملاقات استفاده نكنيد.

6 - به كودكانتان بگوييد كه اين تغييرات بخاطر نيازهاي احساسي شماست. هركس احساساتي دارد و مي‌تواند آن را بيان كند. تغيير هميشه آسان نيست ولي به‌زودي همه چيز روبراه خواهد شد.

7 - هيچگاه كودكتان را تهديد به ترك نكنيد. حتي به خاطر آنكه مجبور به اطاعت از شما شود.

8 - به نگراني‌هاي فرزند خويش گوش فرا دهيد. نگراني‌هايي كه از نظر بزرگسالان كوچك به‌نظر مي‌آيد ممكن است براي كودك معضلي بزرگ باشد.

9 - از خود اطمينان حاصل كنيد كه براي حمايت از كودكانتان به آنان متكي نيستيد. كودكان توانايي عاطفي لازم را براي حمايت از شما ندارند. از خود بپرسيد چه كسي بايد ديگري را حمايت كند؟

10 - عشقتان را نسبت به كودكتان نشان دهيد. او را روي پاي خود بنشانيد، بغلش كنيد و با تماس چشمي محبت آميزي عشق خود را به آنان عرضه كنيد.

11 - از بودن با كودكانتان لذت ببريد و لحظات شادي را براي آنها فراهم كنيد. خنده بهترين درمان است.

12 - تا جايي كه ممكن است هر چه زودتر به پرستار و يا مربي كودكتان اطلاع دهيد كه از همسرتان جدا شده‌ايد. ممكن است اين كار براي شما در زماني كه احساس ناامني و سردرگمي مي‌كنيد مشكل باشد اما اين كار به ديگر بزرگسالان كه مورد علاقه كودك شماست كمك مي‌كند تا دليل تغيير رفتار كودكتان را بفهمند و او را در كنار آمدن با اين قضيه ياري دهند.

13 - هنگام برنامه ريزي يا درصورت هرگونه تغييري به كودكانتان اطلاع دهيد. بگذاريد آنها اول از همه از تغييرات مكان يا تغيير زمان بودن با والد ديگرش آگاه باشند.

14 - خودتان و استعدادهايتان را باور داشته باشيد و به كودكانتان اعتماد به نفس لازم براي تغيير و تحولات جديد را بدهيد.

گاهي اوقات با تمام تلاشي كه والدين در انجام وظايف خود مي‌كنند، ممكن است كودك هنوز نيز به زندگي جديد خود عادت نكرده باشد. در واقع اين كودكان به جاي آنكه خود را با زندگي جديد تطبيق دهند بناي ناسازگاري را در پيش مي‌گيرند. اين نوع كودكان احساس امنيت كمتري مي‌كنند و گوشه‌گير مي‌شوند. برخي از اين كودكان شديدا نياز به يك مشاور دارند تا آنها را در تطبيق با زندگي جديد ياري دهند.

پس دست به كار شويد و به يك روان‌شناس ماهر كه سابقه كار با بچه‌ها را نيز داشته و شما نيز به او اعتماد داريد، مراجعه كنيد. از بيان سؤالات و نگراني‌هايتان واهمه نداشته باشيد. مهم‌تر از همه نااميد نشويد و فكر نكنيد يك بازنده‌ايد.به جاي آن سعي كنيد تا اين دوره را بخشي از دوره تطابق كودكتان با شرايط جديد ببينيد و به او كمك كنيد تا با اين شرايط سازگاري پيدا كند و همانند يك فرد سالم در جامعه زندگي كند.

WWW.OHOIOLINE.OUS.EDU

اختلال‌هاي اضطرابي (Anxiety disorders):

در پژوهش‌هاي اغلب نقاط دنيا اختلال‌هاي اضطرابي جزو شايع‌ترين اختلال‌هاي روان‌پزشكي هستند. همچنين مطالعات متعدد نشان مي دهند اين اختلال‌هاي به طورقابل ملاحظه ايMorbidity ، استفاده از سرويس‌هاي مراقبت‌هاي بهداشتي و اختلال‌هاي عمل‌كرد را موجب مي شوند.

همچنين مطالعات اخير نشان مي دهند اختلال اضطرابي مزمن ميزان مرگ و مير(Mortality) مرتبط با بيماري‌هاي قلبي–عروقي را افزايش مي دهند. بنابر اين تشخيص صحيح و سريع اختلال‌هاي اضطرابي و آغاز درمان اهميت زيادي دارد.

درمان‌هاي در دسترس کنوني براي اين اختلال‌هاي از قبيل درمان‌هاي دارويي و روان‌درماني جزء موثرترين درمان‌هاي روان‌پزشكي هستند.

واژه «اضطراب» براي توصيف پاسخ ذهني و جسمي به موقعيت‌هاي ترسناک و تهديد کننده به کار مي رود. همه اضطراب را تجربه مي‌كنند، يک احساس ناخوشايند، مبهم و منتشر دلهره که اغلب با نشانه‌هاي اتونوم مثل سردرد، تعريق، تپش قلب، احساس گرفتگي سينه، سو‌هاضمه و بي‌قراري همراه است. مجموعه علايم اضطرابي در افراد مختلف متفاوت است.

انواع اختلال‌هاي اضطرابي شامل:

- اختلال اضطراب منتشر(Generalized anxiety disorder)

- اختلال وسواسي- اجباري(Obsessive – compulsive disorder)

- اختلال پانيــک(Panic disorder)

- هراس اجتــماعي(social phobia)

- اختـلال استرس پس از سانـحه (Post traumatic stress disorder)

اختلال اضطراب منتشر(Generalized anxiety disorder)

اضطراب و نگراني مفرط در باره چندين واقعه يا فعاليت در اکثر اوقات روز و طي يک دوره حداقل ۶ ماهه مي‌باشد. نگراني مزبور به سختي مهار مي‌شود و با علايم جسمي نظير تنش عضلاني، برافروختگي، دشواري در خواب و بي قراري همراه است که موجب رنج و عذاب و اختلال عمل‌كرد بيمار مي‌شود.

اختلال وسواسي- اجباري(Obsessive – compulsive disorder)

وجود وسواس‌ها و يا اجبارهايي چنان شديد که وقت گير باشد يا موجب رنج و عذاب بسيار يا مختل شدن چشمگير کارکرد شود.

وسواس عبارت است از فکر، انديشه، يا حسي عود کننده و مزاحم. اجبار فکر يا رفتاري آگاهانه، معيارمند و عودکننده نظير شمارش، وارسي يا اجتناب مي‌باشد. وسواس باعث افزايش اضطراب در فرد مي‌شود، حال آن‌که با انجام اجبار، اضطراب فرد تخفيف مي يابد.

اختلال پانيک (Panic disorder)

علايم رواني عمده حمله پانيک ترس مفرط و احساس قريب الوقوع بودن مرگ و نيستي مي‌باشد. نشانه‌هاي جسمي آن به طور معمول عبارت است از تپش قلب، تند شدن ضربان قلب، تنگي نفس و تعريق. حمله وقتي شروع مي‌شود در عرض ده دقيقه به سرعت تشديد مي‌شود. عموماً ۲۰ تا ۳۰ دقيقه و به ندرت بيش از يک ساعت طول مي کشد.

اغلب بيمار در فاصله حملات از اين که مبادا حمله ديگري به سراغش بيايد، دچار اضطراب انتظار مي‌شود. بسياري از اين بيماران (حدود ۲۰%) به واقع در حين حمله پانيک دچار سنکوپ(Syncope) مي شوند. .بهتر است پزشک بخش فوريت‌ها به‌جاي تشخيص سريع خود بيمار انگاري به اختلال پانيک فکر کند.

هراس اجتماعي(social phobia)

ترسي شديد و مداوم از موقعيت‌هايي است که احتمال خجالت زدگي در آن‌ها مطرح است مثل صحبت در حضور جمعيتي زياد يا نا آشنا.

اختلال استرس پس از سانـحه (Post traumatic stress disorder)

مجموعه اي از علايم ويژه که به دنبال مواجهه با عامل استرسور شديدي بروز مي‌كنند.مواجهه مي‌تواند ديداري يا شنيداري باشد.فرد به صورت ترس و درماندگي به اين تجربه پاسـخ مي‌دهد، واقعه مدام در ذهن وي مجســم مي‌شود و در عين حال فرد مي‌خواهد از يادآوري آن يا هر آنچه تداعي کننده آن مي‌باشد اجتناب کند.

در اختلال‌هاي اعصاب و روان جلب همکاري بيمار جهت پي‌گيري مناسب درمان بسيار مهم است. به ياد داشتن برخي نکات ساده و عملي در مواجهه با بيمار و آموزش مواردي از آن در زمان مقتضي به وي، در کسب نتيجه مطلوب درماني حايز اهميت است.

كودكان داراي اختلالات گفتاري از يادآوري جزييات يك ماجرا ناتوان هستند .

يك محقق دانشگاه ايالت آلبرتاي كانادا دريافت كودكاني كه مبتلا به اختلالات گفتاري هستند ناتوان از يادآوري جزييات يك ماجرا هستند

دنسي هيوارد در تحقيق خود از ۴۴ كودك ۸ ساله كه در بين آنان موارد اختلال در گفتار وجود داشت، خواست تا با مادران خود به رستوران بروند و بعد از آنان خواست تا آنچه گذشت را براي فرد آزماينده تشريح كنند.

بر پايه اين پژوهش، كه در نشريه آمريكايي American Journal of Speech Language Pathology به چاپ رسيده، كودكان داراي اختلالات گفتاري تنها قادرند تا يك بخش اصلي از اطلاعات يك ماجرا را بازخواني كنند.

پژوهشگران اين يافته را شگفت‌انگيز دانسته‌اند چراكه دريافتند در كودكان سه ساله فاقد اختلالات گفتاري جزييات اصلي هر بخش از يك ماجرا به طور كامل بيان مي‌شود. محققان از اين بررسي به دنبال پي بردن به چگونگي به خاطرسپاري اطلاعات در مغز انسان هستند.

هيوارد توصيه مي‌كند تا والدين با كودكان داراي اختلالات گفتاري خود زياد صحبت كنند چراكه به باور اين محقق چنين كودكاني فاقد قوه درك و تجربه لازم براي به خاطرسپاري اطلاعات هستند .

موسیقی درمانی در پاسخ (واکنش) نسبت به بحران (روحی) و پریشان حالی

موسیقی درمانی چیست؟

موسیقی درمانی استفاده ساختاری از موسیقی است تا در زمانهای احتیاج به انسان در هر گروه سنی کمک کند. یک موسیقی درمانی پایه و اساس درست و با درمان مجرب، از موسیقی ها و مداخله های موسیقی که با دقت انتخاب شده اند استفاده می کند تا احتیاجات جسمانی، احساسی، شناختی و اجتماعی را مورد ملاحظه (مخاطب) قرار دهد.

هرگاه موسیقی درمانی دردرمان و یا حل مسائل بوجود آمده از بحران موفق واقع نشود، موسیقی درمانی می تواند به کودکان و بزرگسالان در یادگیری و استفاده مثبت مهارتها و تواناییهای چیره گر و بیان کردن عواطف واحساسات مشکل کمک کند. نتایج منحصر بفرد ممکن هستند بخاطر اینکه موسیقی درمانی واسطه ای قدرتمند (قوی) و بدون مزاحمت است.

چگونه موسیقی درمانی در واکنش نسبت به موقعیتهای بحران تفاوت ایجاد می کند؟

فعالیت پرورهAMTA: مواد موسیقی درمانی نیویورک

سیتی که توام با بیش از ۵۰ سال تمرین و تحقیق در موسیقی درمانی می باشد، تاثیر موسیقی درمانی را به عنوان امداد «نوسان (تکان) دوم» در کمک به سازگاری با (چیره شدن بر) حوادث محیط بر یک بحران و عواقبش، اثبات کرده است (نشان داده است). استفاده مستقیم از موسیقی و موسیقی درمانی بسیار موثر در گسترش (افزایش) روشهای چیره شدن می باشد که شامل مواردی چون: درک و بیان احساسات اضطراب و ناتوانی، احساسات حمایت کننده اعتماد به نفس و ا؟؟؟؟؟؟، و موجود آوردن محیطی امن یا بی طرف برای آسودگی (Relaxation) می باشد.

نتایج تحقیقات و تجربیات بالینی گواهی بر دوام پذیری موسیقی درمانی حتی در موقعیتهایی خارج از حالات و وضعیتهای ؟؟؟؟درمانی می دهند. موسیقی شکلی از انگیزش حسی است که واکشها را به سوی دوستی و صمیمیت، پیش بینی پذیری و احساسات امنیت مربوط به آن برمی انگیدز. بازتابی از امدادگران و پرستاران نشاندهنده این است که جلسات موسیقی درمانی به گسترش یک حس قویتر آمادگی برای کنار آمدن با عوالم روزانه تنش زا و موقعیتهای بالقوه بحران آینده، کمک کرده است.

موسیقی درمانی چگونه می تواند به کسانی که تحت تاثیر بحران یا پریشان حالی هستند کمک کند؟

نشان داده شده است که موسیقی درمانی بر روی ریکلیشن یک فرد، میزان (ضربان) تنفس یا کاهش درد گفته شده توسط فرد و اظهار از طریق رفتار و درجه های اضطراب گرفته شده توسط فرد، تاثیر بخصوصی (بسزایی) داشته است. یک برنامه هماهنگ شده و ملاحظه های موسیقی درمانی در پاسخ به بحران یا پریشان حالی که توسط یک روانپزشک موسیقی شایسته طراحی و اجرا می شود. موقعیتهایی را بوجود می آورد برای:

- نتایج (خروجی های) غیرگفتاری برای احساسات وابسته به تجربیات پریشان حالی

- کاهش اضطراب و تنش

- تغییرات مثبت در روحیه و حالات احساسی

- درگیری مثبت و فعال شرکت کننده در رفتار

- افزایش احساست کنترل، اعتماد و توانایی

- تغییرات روانشناسی مثبت مانند فشار خون کمتر، کاهش ضربان قلب و آرامش تنش ماهیچه ها

به علاوه موسیقی درمانی این اجازه را می دهد برای:

- نزدیکی و صمیمیت احساسی با همسالان، خانواده ها و پرستاران.

- آسودگی برای گروههای (اعضای) خانواده یا اعضای دیگر جامعه و گروه همسالان. - گذراندن ساعاتی معنی دار با هم به طریقی مثبت و خلاق.

پروژه امداد موسیقی درمانی نیویورک سیتی چیست؟

پروژه امداد موسیقی درمانی نیویورک سیتی برنامه ای بود از انجمن موسیقی درمانی آمریکایی با حقایق بزرگ تضمینی از طرف The Recording Academy (انجمن هنری ضبط). این پروژه طراحی شده بود تا موسیقی درمانی مستقیم برای کودکان و بزرگسالان ساکن ناحیه مرکزی نیویورک فراهم آورد تا به عواقب جمعه ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ مبارزه کند. این برنامه ۸ ماهه شامل ۲۵ برنامه مشترک و ۳۳ روانپزشک حرفه ای موسیقی، که بیش از ۷۰۰۰ امکانات موسیقی درمانی جداگانه را در مدرسه ها، مراکز بزرگ، تسهیلات پرستاران فراهم ساختند و همچنین در دیگر مکانهای منطقه مرکزی.

پنج برنامه موسیقی درمانی بطور بخصوص برای پرستاران و امدادگران طراحی شده بود که شامل دکترها، پرستاران، مشاوران، خدمتگزاران اجتاعی، معلمان، مشاوران راهنما، خدمتگزاران بحرانها و روانپزشکان می شد که به نیازهای دیگران پاسخ می گفتند. یازده برنامه موسیقی درمانی شامل ۸ مدرسه، در خدمت بیش از ۳۰۰۰ کودک و معلم بودند. سه برنامه موسیقی درمانی اشتراکی در شهر منهتن، Couny، Westchester، Ny و Hoboden NJ، برنامه های موسیقی درمانی گروهی و انفرادی ارائه دادند که به بزرگسالان و خانواده هایی که تحت تاثیر حملات قرار گرفته بودند کمک کرد.

روانپزشکان موسیقی چه می کنند؟ (چه کارهای انجام می دهند؟)

روانپزشکان موسیقی در موسیقی و ملاحظات موسیقی درمانی استفاده می کنند، همسازی و هم گفتاری (آوایی) که برای تسهیل کردن تغییراتی طراحی شده است که در طبیعت موسیقیایی نیستند. موسیقی درمانی پایه ارزیابی فردی، برنامه درمان و سنجش (ارزیابی) برنامه مداوم (جاری) است. روانپزشک موسیقی ای که به طور حرفه ای آموزش دیده است تجربیات فردی موسیقی و مداخله ها را به کار می گیرد تا بیماران را کمک، درمان و ارزیابی کند.

موسیقی درمانی

استفاده از موسیقی و برنامه های تنظیم شده موسیقیایی برای توانبخشی تمامی بیماران (روحی و جسمی) موسیقی درمانی نام دارد. استفاده از موسیقی برای اهداف درمانی شامل تجدید، ایجاد، تقویت سلامت بدنی روانی، رفع نیازها و به عنوان ابزار و ارتباط برای ایجاد رابطه بین بیمار و درمانگر از راه موسیقی تعریف شده است که می تواند در هیئت بیمار در شیوه درمان تغییر ایجاد کند.

روش ها و برنامه های موسیقی درمانی برای تمامی سنین مختلف برای بیماریها از نقایص حسی حرکت و معلولیت های جسمی تا اختلال های روانی رفتاری و بیماریهای فرمن رو به مرگ به کار گرفته می شود که با این متد به تقویت توانایی ها و کاهش ناراحتی ها و ناتوانی ها متناسب با نیاز افراد تنظیم و تجوز می گردد. استفاده از دو روش فعال و غیرفعال موسیقی درمانی که در روش غیرفعال به کار گرفته می شود: شنیدن موسیقی و روش فعال: نواختن، خواندن، حرکت های موزون و بحث گفتگو پیرامون موسیقی مفاهیم آن، تمرین پیرامون تصورهای هدایت شده، نمایش و قصه پردازی های موسیقیایی و ساختن آهنگ و ترانه است که توسط موسیقی درمانگر اجرا می شود. موسیقی درمانگر متخصص و آموزش دیده رشته موسیقی درمانی است که دست کم به یک ساز تخصصی ملی یا بین المللی آشنایی دارد. دروس مرتبط با موسیقی، روانشناسی علوم رفتاری را گذرانده و تجربه های عملی در اشتباه از موسیقی در درمان کار اکتساب کرده باشد. اجرا و برنامه های موسیقی درمانی به دو شکل فردی و گروهی تنظیم می گردد. زمان هر برنامه بر حسب میزان توان حوصله تمرکز افراد انتخاب می شود. مدت و دوره درمان مانند هر دوره پزشکی مربوط به نوع بیماری شرایط جانبی آن است اما در بسیاری از موارد در دوره کوتاه مدت چند هفته تا یک ماه برنامه ریزی می شود موسیقی درمانی برای تمامی بیماری ها مفید و همه زمینه های پزشکی روانپزشکی را پوشش می دهد.

در موسیقی درمانی از انواع سازهای کلاسیک محلی و حتی سازها و ابزارهای صوتی و نتساز برحسب نیاز استفاده می شود. سازها ابزارهای صوتی- نوارهای موسیقی- رقص- فعالیتهای موزون همه وسیله واسطه ای برای درمان است هدف اصلی موسیقی درمانی توانبخشی بیماران و درمان بیماری است قصد آموزش موسیقی یا نوازندگی موجود نمی باشد در این زمان بسیاری از سازهای مورد استفاده ریشه شرقی و آفریقایی دارد. این سازها از نظر شکل اندازه صدادهی و جنس متنوع می باشد به طور کلی سازهای موسیقی درمانی به دو گروه سازهای ملودیک و سازهای ضربی تقسیم می شود در حال حاضر در ایران از سازهای گوناگون خانواده ارف و همچنین ازسازهایی مثل پیانو، گیتار، اگر، تار و ضرب استفاده می شود. افزون بر اینها تعدادی سنتور ساده برای موسیقی درمانی ساخته می شود.

در گروه سازهای ضربی از طبل شبکه ای تمپانی، چوب، خاش خاشک (ماراکاس)، دقک، قاشقک، طبل، دایره زنگی، سنج، گانگ (تام تام) و در گروه سازهای ملودیک از زیلوفون، متالوفون، بلز، طبل و تمپای کوکی، چنگ و ویلون های ساده و زنگ استفاده می شود. سازهای دیگری برای تن آرامی و آرامش روانی استفاده می گردد مانند معنوی آرامبخش، صندلی آرامبخش، کره فضایی آرامبخش که از این سازها در تمرکز روحی و ذهنی بهره برده می شود.

ذات موسیقی ذات ارتباط عشق و دوستی است زنجیره های انرژیک و امواج آن مملو از انگیزش تحرک و ارتباط است. ارتباطی که به اشتراک همدلی تیانگی احساس منجر می شود و جمع را در تجربه ای رومی از حال کثرت خارج و به وحدت همبستگی بازمان مکان نزدیک می کند.

پس کلیمان گفته اند این لحنها

از دار چرخ بگرفتیم ما

بانک گردشهای چرخ است این که خلق

می سرایندش به طنبور و به خلق

ما همه ابنای آدم بوده ایم

در بهشت این لحن ها بشنوده ایم

مومنان گویند آثار بهشت

نغز گردانید هر آواز زشت

از هر پنج جوان آمريکايي يک نفر به اختلال شخصيتي دچار است .

نتايج يک مطالعه گسترده نشان مي دهد، تقريبا از هر پنج جوان آمريکايي يک نفر، به يک اختلال شخصيتي دچار است، که زندگي روزمره او را تحت تاثير قرار مي دهد و حتي زمينه ساز اعتياد به مواد مخدر يا مشروبات الکلي است.

به نقل از آسوشيتدپرس ، اين اختلالات شامل مشکلاتي از قبيل وسواس يا گرايش هاي وسواسي و رفتارهاي ضد اجتماعي است که گاهي اوقات مي تواند به خشونت بينجامد.

اين مطالعه همچنين نشان داد، کمتر از ۲۵ درصد از جوانان آمريکايي مبتلا به مشکلات رواني، تحت درمان قرار مي گيرند.

هرچند به عقيده يک کارشناس در اين زمينه اغراق شده است، اما ساير کارشناسان اين نتايج را تعجب آور نمي دانند، زيرا شواهد قبلي ، بيانگر شيوع اختلالات رواني در محيط هاي دانشگاهي و ساير مکان ها است.

اين مطالعه بر روي ۵ هزار جوان ۱۹ تا ۲۵ ساله انجام شده است. مصاحبه هاي حضوري و بررسي اختلالات متعدد رواني از ويژگيهاي اين تحقيق است.

دکتر “مارک اولفسون” از دانشگاه کلمبيا و “موسسه روان پزشکي ايالت نيويورک” که در نگارش اين مطالعه همکاري داشته است، از عدم ارايه درمان براي اين جوانان ابراز نگراني کردند.

وي گفت: اين مطالعه بايد دانشجويان ، پدر و مادرها و مسئولان دانشگاه ها را نسبت به لزوم گسترش دسترسي به درمان آگاه نمايد.

اين مطالعه نشان داد، تقريبا نيمي از افرادي که مورد مصاحبه قرار گرفتند شامل دانشجويان و ساير جوانان، به يک نوع مشکل روان پزشکي مبتلا هستند.

اختلالات شخصيتي مشکل رايجي است که زمينه ساز اعتياد به مواد مخدر و مشروبات الکلي است.

اين اختلالات شامل رفتارهاي وسواسي، رفتارهاي ضد اجتماعي و اختلال پارانويا است که در فعاليتهاي عادي فرد اختلال ايجاد مي کند.

نويسندگان اين مطالعه خاطر نشان کردند: حوادث اخير در آمريکا مانند کشتار دانشجويان در دانشگاه “ايلينويز” و “ويرجينيا تک”، آگاهي در مورد شيوع بيماري هاي رواني در محيط هاي دانشگاهي را افزايش داده است.

محققان، اين گروه سني را به ويژه آسيب پذير مي دانند.

اين محققان افزودند: مشخصه دوره جواني براي بسياري از افراد ، تلاش براي کسب فرصت هاي تحصيلي بالاتر و آينده شغلي و توسعه ارتباطات شخصي است و براي برخي نيز پدر يا مادر شدن است. اين شرايط ، فشار رواني بر فرد وارد مي کند که به ايجاد يا عود اختلالات روان پزشکي مي انجامد.

اين مطالعه که روز دوشنبه در نشريه “روانشناسي عمومي” منتشر شده، بر اساس مصاحبه با پنج هزار و ۹۲ جوان در سال ۲۰۰۱ و ۲۰۰۱ تهيه شده است.

برخي از تكنيك‌هاي روان درماني كه به طور شايعي به كار مي روند.

انواع متفاوتي از روان درماني موجود است. به‌هر حال آنچه كه ما نياز داريم در مورد اين درمان‌هاي متفاوت بدانيم، به‌ويژه آن‌هايي كه در بخش مراقبت‌هاي اوليه به كار مي رود، موارد برجسته و مهم آن‌ها مي‌باشد.

توصيف ساده و مختصري از اين تكنيك‌ها همراه با مثال‌هاي روشنگر تهيه شده است. شامل:

۱- برون ريزي Ventilation

اغلب انسان‌ها متحمل رخدادهاي ناخوشايند و نامطلوب زندگي مي‌شوند. بيش‌تر اين حوادث ناخوشايند جنبه‌هاي بسيار شخصي زندگي فرد را در بر مي‌گيرد. به دنبال اين تجربيات، ‌هيجان‌هاي آزار دهنده در درون فرد محبوس مي ماند و منجر به علايم جسمي و رواني مي‌شود. در اين وضعيت، ‌كمك به بيمار براي بيان اين تجربيات و هيجان‌هاي همراه آن باعث كاهش ناراحتي و رنج فرد مي‌شود. اين مرحله به رها سازي هيجان‌هاي به دام افتاده كمك مي‌كند و برون ريزي هيجاني ناميده مي‌شود.

مثال: آقاي «الف»، مرد ۴۵ ساله اي است كه با شكايت درد و ناراحتي در سراسر بدن و به ويژه در ناحيه صورت كه از سه سال قبل شروع شده بود، مراجعه كرد. وي اظهار مي كرد به دليل اين درد و ناراحتي دچار اضطراب و افسردگي شده است. وي تصور مي كرد مبتلا به يك بيماري جدي و خطرناك جسمي است. بعد از انجام معاينات فيزيكي دقيق، امكان وجود بيماري جسمي براي وي منتفي شد.

بنابر اين درمانگر براي وي روان درماني را آغاز كرد. در طي جلسات مشخص شد كه علايم وي با چند رويداد استرس زا در زندگي مرتبط مي‌باشد. وي صاحب هشت فرزند بود و درآمد كافي نداشت.

به‌علاوه، روابط پرتنشي با برادرش داشت. در طي جلسات روان درماني، درمانگر نسبت به وي حالت حمايت‌گرانه‌اي داشت و به حرفهاي بيمار در مورد مشكلاتش فعالانه توجه مي نمود. به دنبال برون ريزي هيجآن‌ها در طي اين جلسات، وي احساس بهتري پيدا نمود و علايم جسمي (درد) برطرف شد. در جلسات بعدي، بيمار با مشكلات زندگيش روبه‌رو مي شد و احساسات خود را براي درمانگر بيان مي كرد. به اين ترتيب او قادر شد كه با مشكلات زندگيش مقابله كند.

۲- تخليه هيجاني (Abreaction)

اين تكنيك مشابه برون ريزي هيجاني ميباشد. تنها تفاوت بين اين دو روش درجه رهاسازي هيجاني است كه در نوع تخليه بيش‌تر مي‌باشد. ممكن است بيمار در هنگام بيان تجربيات دردناك خود دچار حملات گريه شود. در چنين وضعيتي، درمانگر به پيشبرد موفقيت آميز اين مرحله كمك مي‌كند. درمانگر با بيان جملاتي نظير: «درك مي كنم كه شما چه غمي را احساس مي كنيد» يا « تحمل اين وضعيت براي شما خيلي سخته » اين مرحله از درمان را تسهيل كند.

مثال: خانم «ب»، ۲۰ ساله، ‌با شكايت از مشكلاتي كه يك سال طول كشيده بود،‌ مراجعه كرد. مشكلات وي از زماني شروع شده بود كه خواهرش به دنبال شكست در ازدواج خودكشي كرد. بيمار به شدت افسرده بود و بنابراين درماني دارويي ضد افسردگي شروع و به طور همزمان روان درماني نيز انجام شد. در يكي از جلسات بيمار چگونگي مرگ خواهرش را بيان كرد. وقتي كه صحنه خودسوزي خواهرش را مي‌گفت، ‌به شــدت گريه مي كرد و درماندگي و احساس گناه خود را در رابطه با مرگ خواهرش بروز داد. با رها سازي و تخليه اين هيجان‌هاي شديد ناخوشانيد به تدريج، علايم افسردگي وي در طي جلسات كاهش پيدا كرد.

۳- اطمينان بخشي و تسكين دادن (Reassurance)

اغلب ما بيماراني را مي بينيم كه علاوه بر علايم جسمي از اضطراب شديدي رنج مي‌برند. براي مثال، فردي كه درد قفسه سينه را تجربه مي‌كند. از اين‌كه به يك بيماري جدي و خطرناك مبتلا باشد به شدت مي ترسد. به صورت مشابهي، ‌بسياري از بيماران در زمينه بهبودي و يا عدم بهبودي شك و ترديد دارند كه موجب اضطراب مي‌شود. در چنين موقعيت‌هايي لازم است كه اضطراب بيمار با اطمينان بخشي و با استفاده از جملاتي مثل: « مشكل شما وخيم و شديد نيست،‌ من اطمينان دارم كه شما خوب خواهي شد» كاهش داده شود.

مثال: خانم ۳۵ ساله ي متاهلي با شكايت از حركات عجيب در بدن، همراه همسرش مراجعه كرد معاينات و بررسي‌هاي دقيق بيمار هيچ آسيب جسمي را نشان نداد. در طي مصاحبه‌هاي بعدي، بيمار اظهار كرد كه دو زن در روستاي آن‌ها دچار سرطان شده‌اند و يكي از آن‌ها در اثر بيماري فوت كرده است. به‌ظاهر هر دو زن قبل از تشخيص سرطان چاق شده بودند.

به همين دليل بيمار نگران بود كه چون وي نيز به تازگي چاق شده است، ‌به سرطان مبتلا خواهد شد. بيمار از همسرش مي خواهد كه براي ارزيابي پزشـــكي مراجعه كنند. ولي همسر بيمار اين درخواست را ناديده مي‌گيرد.

به دنبال آن بيمار دچار حركات غيرعادي در اندامها مي‌شود كه بر هيستري (Hysteria) دلالت مي‌كند. درمانگر درباره علايم سرطان براي بيمار توضيح داد و به وي اطمينان داد كه معاينه و بررسي‌هاي انجام شده هيچ نشانه‌اي از سرطان را آشكار نكرده است. بعد از اين اطمينان بخشي، علايم هيستري برطرف شد و اعتقاد وي مبني بر ابتلا به سرطان از بين رفت. زماني اطمينان بخشي به رفع علايم اضطرابي بيمار كمك مي‌كند كه مبتني بر واقعيت باشد بنابر اين ضروري است كه در ابتدا بيمار به طور كامل و دقيق معاينه و بررسي شود.

۴- توضيح دادن (Explanation)

به طور معمول، بيمار و اعضاي خانواده اش به دليل داشتن اطلاعات ناكافي در مورد سير و علت بيماري دچار اضطراب مي شوند. اغلب توضيحات درمانگر، موجب برطرف شدن اطلاعات غلط در زمينه بيماري و فهم درست از مشكل مي‌شود.

مثال: خانم ۲۵ ساله‌اي،‌ با شكايت از سردرد كه به مدت ۲ سال طول كشيده بود، به پزشك مراجعه كرد. او همچنين علايم اضطراب و افسردگي را نشان مي داد. بررسي‌هاي انجام شده، هيچ شواهدي از وجود يك بيماري جسمي را آشكار نكرد. درمانگر براي بيمار چنين توضيح داد: « مي دونم كه شما از سردرد رنج مي بريد، ولي به هر حال همه سردردها نتيجه يك بيماري مغزي نيستند. اغلب سردرد‌ها نتيجه يك بيماري مغزي نيستند و تشويش‌ها و نگراني‌هاي ذهني و رواني باعث سردرد مي شوند. وقتي ما مضطرب هستيم، عضلات سرو گردن دچار انقباض مداوم مي‌شوند و اين موجب سردرد مي‌شود».

۵- تلقين كردن (Suggestion)

تلقين كردن، فرآيندي است كه طي آن علايم از طريق بيان عباراتي مثبت توام با اقتدار و قاطعيت، برطرف مي شوند. روش تلقين، به ويژه زماني موثر است كه بيمار درجاتي از ايمان و اعتقاد را به درمانگر خود داشته باشد. مثال‌هايي از جمله‌هاي تلقيني شامل: « الآن شما دردي را احساس نمي كنيد.» يا « از اين لحظه، شما آرامش را در خودتان احساس مي‌كنيد».

تلقين، به ‌ويژه‌ درحالت‌هاي ‌نوروتيك ‌و در وضعيت‌هايي ‌كه علايم جسـمي ناشي از مشـكلات رواني است (Psychosomatic) موثر و مفيد مي‌باشد، البته به خاطر داشته باشيد كه بايد ساير تكنيك‌ها نيز در روند درمان استفاده شود. براي مثال، تلقين باعث رفع علايم خواهد شد ولي بايد علت به وجود آمدن علايم آشكار شود و براساس علت زمينه‌اي، درمان‌هاي اختصاصي انجام گيرد.

۶- متقاعد سازي (Persuasion)

متقاعد سازي فرآيندي است كه در طي آن درمانگر، به تكرار به بيمار تاكيد مي‌كند كه رفتارش را تغيير دهد و يا روش‌هاي جديدي را براي مقابله با مشكلاتش به كار گيرد. براي مثال، در طي درمان، ممكن است بيمار متوجه علت مشكلات خود بشود، ولي اين آگاهي و دانش را در عمل به كار نبرد. با تاكيد و يادآوري مكرر به بيمار، تغييرات رفتاري مطلوب و پايدار حاصل مي‌شود. براي مثال با متقاعد سازي از او خواست به‌جاي استفاده از الکل براي حل مشکلاتش از روش حل مساله استفاده كند.

۷- تقويت و پاداش (Reinforcement)

تقويت يا پاداش، روش‌هاي قوي و موثر براي افزايش وقوع رفتارهاي مطلوب است. پاداش مي‌تواند به شكل كلامي و يا مادي باشد.

تقويت‌هاي كلامي شامل عباراتي مشابه: «كار رو خيلي خوب انجام داديد»، « عاليه»، «خوشحالم كارتون رو تشريح كرديد» مي‌باشد. اين جملات بايد با حالت‌هاي مطلوب و متناسب چهره بيان شود. اغلب، پاداش‌هاي مادي براي كودكان استفاده مي‌شود.

براي مثال، مواد خوراكي يا اسباب بازي را بلافاصله بعد از اين‌كه كودك رفتار مطلوب را بروز داد، داده شود. تقويت جزو موثرترين روش‌ها براي ايجاد تغيير مطلوب در رفتار مي‌باشد، به شرطي كه دو نكته مورد توجه قرارگيرد.

الف: زماني كه دليل موجهي وجود ندارد نبايد از روش تقويت استفاده كرد. براي مثال، پاداش دادن به شخصي كه رفتار مطلوب را بروز نداده است، بي معني است.

ب: تقويت براي آن‌كه بيش‌ترين اثر را داشته باشد، بايد بلافاصله بعد از بروز رفتار انجام گيرد. به ويژه در کودکان اگر تقويت با تاخير انجام شود، موثر نخواهد بود.

۸- تفريح و سرگرمي Recreation)

همه ما گاهي اوقات نياز به تفريح داريم. تفريح باعث از بين رفتن يكنواختي كار و زندگي مي‌شود. به ويژه كساني كه مشكلات هيجاني شان ناشي از يكنواختي و يا سختي كار است، ‌به تفريح نياز دارند. درمانگر مي‌تواند فعاليت‌هايي نظير گوش دادن به راديو، ديدن فيلم و نمايش، بازي‌هاي داخل ساختماني، مراسم مذهبي، بازي با بچه‌ها و قدم زدن درفضاي سبز را پيشنهاد كند. مطالعه آثار ادبي و هنري و نيز نوشتن مي‌تواند لذت‌بخش باشد.

۹- كار به منظور درمان (Work as therapy)

براي بعضي از انواع مشكلات هيجاني، كار مي‌تواند اهميت درماني داشته باشد. زماني كه، فرد به كاري مشغول مي‌شود، نشخوارهاي ذهني در رابطه با مشكلات كاهش مي يابد. از طرفي، كار با كاهش وابستگي فرد به ديگران باعث افزايش اعتماد به نفس مي‌شود. گاهي اوقات كار يك راه مطلوب براي حل تعارضات است.

مثال: خانم «ج»، ۴۵ ساله، با شكايت‌هاي متعدد جسمي كه از سه سال قبل شروع شده بود به مركز مراقبت‌هاي اوليه مراجعه كرد. بعد از معاينه دقيق معلوم شد كه وي از افسردگي رنج مي برد. بررسي بيش‌تر نشان داد كه علايم وي به دنبال مرگ مادرش شروع شده است. خانم «ج» پنج سال قبل از مرگ مادرش، به دنبال درگيـري و كشمكش با وي رابطه اش را قطع مي‌كند. بعد از مرگ مادرش، به دليل اين‌كه نتوانسته بود مشكلش را با مادرش حل كند و در زمان مرگ وي حضور نداشته، دچار احساس گناه شده بود. درمانگر به وي پيشنهاد كرد كه به خانه سالمندان برود و به زنان بيمار كمك كند. وي به طور منظم به خانه سالمندان مراجعه مي كرد و به زنان بيمار كمك مي كرد. به‌تدريج تعارض بيمار برطرف شد و علايم جسماني وي از بين رفت.

۱۰- آرام سازي (Relaxation)

آرام سازي يك روش بسيار موثر به ويژه براي افراد مضطرب مي‌باشد. وقتي كه شخصي در وضعيت پرتنشي قرار مي‌گيرد، عضلات بدنش در حالت انقباض باقي مي‌مانند و اين موجب درد عضلاني مي‌شود. افـــراد مي‌توانند ياد بگيرند كه به صورت ارادي عضلات خود را شل كنند و از دردهاي ناشي از تنش عضلاني رها شوند. اين تكنيك همچنين براي انواعي از مشكلات روان- تني (Psychosomatic) از قبيل فشارخون بالا، زخم پپتيك و ميگرن موثر است.

ابتدا بايد يك اتاق با سر و صداي اندك انتخاب شود. شخص در يك صندلي راحت قرار بگيرد و يا در وضعيت درازكش باشد. در حالي‌كه چشم‌ها بسته هستند، تنفس آرام و عميق شروع شود. به تدريج و به طور ارادي، فرد عضلات مختلف بدن را به ترتيب از ناحيه سرتا پا شل مي‌كند. به‌تقريب بعد از پانزده دقيقه فرد حالت راحتا و آرامش را در خود احساس مي‌كند. اين فرآيند بايد هر روز و براي مدت دو تا چهار هفته انجام شود.

۱۱- مشاركت ساير اعضاي خانواده (Involvement of family members)

اغلب، اعضاي خانواده در روند درمان بيمار درگير مي شوند. دلايلي وجود دارد كه مشاركت اعضاي خانواده ضروري است:

الف: ممكن است مشكلات بيمار ناشي از وجود ارتباط نامطلوب در خانواده باشد.

ب: اعضاي خانواده مي‌توانند اطلاعات مهم و ضروري را براي فهم مشكل بيمار در اختيار درمانگر قرار دهند.

ج: اعضاي خانواده مي‌توانند با حمايت‌هاي هيجاني (عاطفي) و ديگر امكانات خود روند بهبودي را سرعت بخشند.

د: ممكن است مشكلات بيمار ناشي از مشكلات هيجاني يك عضو ديگر خانواده باشد. براي مثال اعتياد در يك عضو خانواده (شوهر) منجربه ايجاد افسردگي در عضو ديگر (زن) شود. در چنين موقعيت‌هاي، درمان بايد متوجه فرد اول هم باشد.

۱۲- استفاده از منابع حمايتي جامعه (Utilization of community)

در بعضي جاها و موقعيت‌ها، استفاده از منابع و امكانات حمايتي موجود در جامعه براي بيمار امكان پذير است. اغلب، مردم براي حل مشكلات خود و به دست آوردن حمايت هيـــجاني و مالي با رهبران مذهبي و يا مسوولين و كارپردازان جامعه مشورت مي‌كنند.

اختلال‌هاي روان‌پريشي (سايكوتيك) مزمن

اين اختلال‌هاي شامل اسكيزوفرني‌، اختلال اسكيزوتايپال،اختلال‌هاي هذياني پايدار، ‌اختلال هذياني القايي وديگر اختلال‌هاي سايكوتيك غيرعضوي است .

شكايات منجربه مراجعه

بيماران ممكن است با شكايات زير مراجعه كنند:

مشكلاتي در تفكر يا تمركز حواس

شنيدن صداهايي

عقايد عجيب وغريب

شكايات جسمي عجيب وغريب

مشكلات يا سوال‌هايي درمورد داروهاي ضدروان‌پريشي

خانواده‌ها ممكن است به علت فقدان عواطف (apathy)،گوشه نشيني، عدم رعايت بهداشت، يارفتار عجيب درصدد يافتن كمك برآيند.

• مشكلاتي درارتباط با تحصيل يا شغل ممكن است مطرح باشند.

نماهاي تشخيصي

مشكلات مزمن:

- دوري گزيدن از اجتماع

- علاقه ياانگيزه كم يا بي‌توجهي به سرووضع خود

- تفكرمختل – منعكس شده در كلام عجيب يا ازهم گسيخته

دوره‌هاي پريوديك:

توهم – ادراكات غلط يا تخيلي (نظير شنيدن صداهايي)

هذيان – عقايد محكمي كه آشكارا نادرست مي‌باشند(نظير اين‌كه بيمار با خانواده سلطنتي مرتبط است، از تلويزيون پيام‌هايي دريافت مي دارد، تحت تعقيب يا گزندقراردارد.)

رفتارهاي عجيب وغريب

برآشفتگي يابي قراري

تشخيص افتراقي

درصورتي‌كه علايم افسردگي بارز ‌باشند(خلق پايين يا افسرده، بدبيني، عقايد گناه) به بخش مربوط به افسردگي F۳۲ مراجعه كنيد.

در صورتي‌که علايم مانيا (تهييج، خلق بالا، خودبزرگ بيني) بارز ‌باشند، به بخش مربوط به اختلال دو قطبيF۳۱ مراجعه کنيد.

مسموميت مزمن يابازگيري از الكل يا مواد ديگر( محرك‌ها،‌توهم زاها) مي‌توانند سبب علايم سايكوتيك شوند. به بخش مربوط به اختلال‌هاي مصرف الكلF۱۰ واختلال‌هاي مصرف موادF۱۱ رجوع شود. البته بيماران مبتلا به سايكوز مزمن نيز ممكن است خود از مواد مخدر يا الكل نيز استفاده كنند.

اطلاعات مورد نياز براي بيمار وخانواده

۱) برآشفتگي (agitation ) و رفتار عجيب از علايم بيماري رواني است .

۲) علايم ممكن است درطول زمان ظاهرشده وازبين بروند.

۳) درمان دارويي ركن اصلي درمان اين اختلال‌هاي است .چنين درماني هم از مشكلات فعلي مي‌كاهد وهم ميزان عودراكم مي‌كند.

۴) شرايط زندگي باثبات (مسكن ودرآمد) پيش نياز بازتواني موثراست .

مشاوره با بيمار وخانواده

۱) امنيت بيمار وخانواده اورا ارزيابي ونسبت به تضمين آن اقدام كنيد(مقصود پيش‌گيري از خطرات احتمالي ناشي از بيماري است).

۲) باتفكر سايكوتيك به مجادله نپردازيد. مي‌توانيد با عقايد بيمار مخالفت كنيد، اما نبايد سعي در متقاعد ساختن وي كنيد.

۳) از مقابله يا انتقاد بپرهيزيد. مگر در مواردي‌كه به جهت رفتار مضر يا مخرب بيمار لازم باشد.

۴) توقعات غير معمول وبيش از توانايي از بيمار مضر است، امابايد به بيماران اجازه داد تا در بالاترين سطح توانايي خود به كاريا ديگر فعاليت‌هاي روزمره بپردازند.

۵) به توضيح اين مطلب بپردازيدكه داروها از عود بيماري جلوگيري مي‌كنند.

۶) عوارض دارويي را براي بيمار وخانواده وي توضيح دهيد.

درمان دارويي

۱) داروهاي آنتي سايكوتيك از برآشفتگي، توهم وهذيان ميكاهند(براي مثال هالوپريدول به مقدار ۵-۲ ميلي گرم تا سقف سه باردر روز يا كلروپرومازين به ميزان ۲۰۰-۱۰۰ ميلي گرم تا سقف سه بارروزانه ). مقدار مصرف بايد حداقلي باشدكه موجب تسكين علايم مي‌شود. اما برخي بيماران ممكن است نياز به مقادير بيش‌تر داشته باشند.

۲) تا زماني‌كه علايم وجوددارند، داروهاي آنتي سايكوتيك راادامه دهيد. ادامه درمان به مدت حداقل ۶ ماه، بيش‌تر مي‌تواند دركاستن از خطر عود موثر واقع شوند.

۳) درصورتي‌كه داروي آنتي سايكوتيك تزريقي طويل الاثر در دسترس باشد، ‌مي‌تواند خطر علايم عودكننده را كاهش دهد.

۴) اثرات جانبي حركتي (سفتي عضلاني، لرزش،اسپاسمهاي عضلاني) مي‌تواند رخ دهد ودراين صورت چنين حالاتي را بايد باداروهاي ضدپاركينسون درمان كرد(براي مثال با بايپريدين ۱ميلي گرم تا سقف سه باردر روز).

مشاوره با متخصص

۱)درصورت امكان، براي كليه موارد جديداختلال روان‌پريشي مشاوره رامدنظر قرار دهيد.

۲) افسردگي ومانيا كه همراه با علايم روان‌پريشي بروز مي‌كند، ممكن است به درمان ديگري نياز داشته باشند.درصورت امكان، جهت مشخص كردن تشخيص وشروع بهترين درمان مشاوره را مدنظر قرار دهيد.

۳) برآشفتگي كه براي بيمار،‌خانواده يا اجتماع مخاطره آميز باشد، نيازمند بستري كردن دربيمارستان يا نظارت نزديك است.

۴) هنگام بروز عوارض شديد دارويي از نوع حركتي مشاوره رامدنظر قرار دهيد.

۵) درصورتي‌كه بيمار در درمان همكاري نمي‌كند،‌عوارض جانبي مشكل ساز وجودداشته يا امكان درمان در منزل به هر شكل وجود دارد.